“Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı (Aİ) arasında münasibətlərin son dövrdə artan dinamizmi göstərir ki, tərəflər artıq əməkdaşlığı təkcə iqtisadi və enerji çərçivəsində deyil, həm də geniş geosiyasi və təhlükəsizlik kontekstində strateji səviyyəyə qaldırmağa çalışırlar. Prezidentlərin verdiyi mesajlar bu tərəfdaşlığın yeni mərhələyə daxil olduğunu və qarşılıqlı maraqlar əsasında daha sistemli əməkdaşlıq modelinin formalaşdığını nümayiş etdirir”.
Bunu Milli Məclisin deputatı Fəzail İbrahimli deyib.
Strateji tərəfdaşlıq yeni mərhələyə keçir
Deputat bildirib ki, Azərbaycan ilə Aİ arasında münasibətlərin əsas xüsusiyyətlərindən biri qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqlu əməkdaşlıq prinsipidir: “Prezidentlərin vurğuladığı kimi, bu münasibətlər beynəlxalq hüquqa, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsasında qurulur. Bu isə xüsusilə son illərdə regionda baş verən geosiyasi proseslər fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Yeni əhatəli ikitərəfli saziş üzrə danışıqların yekunlaşdırılması istiqamətində tərəflərin siyasi iradə nümayiş etdirməsi Azərbaycan–Aİ münasibətlərinin institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirə bilər. Bu saziş qəbul olunacağı təqdirdə, tərəfdaşlıq yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmayacaq, eyni zamanda iqtisadi, texnoloji və təhlükəsizlik sahələrində də daha geniş əməkdaşlıq platforması yaradacaq.
Azərbaycan regionun əsas geosiyasi və logistika mərkəzinə çevrilir
Prezidentlərin bəyanatlarında xüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri Azərbaycanın regional nəqliyyat və logistika sistemində artan roludur. Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafı Azərbaycanın Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında strateji körpü rolunu gücləndirir.
Bu dəhliz təkcə ticarət marşrutu deyil, eyni zamanda geosiyasi balans yaradan yeni iqtisadi platformadır. Avropa İttifaqının “Qlobal Qapı” təşəbbüsü çərçivəsində Azərbaycana göstərdiyi dəstək də məhz bu reallığın göstəricisidir. Naxçıvan dəmir yolunun modernləşdirilməsi kimi layihələr isə regionda iqtisadi inteqrasiyanı daha da sürətləndirə bilər”.
Enerji təhlükəsizliyində Azərbaycanın artan rolu
Deputat əlavə edib ki, Avropa üçün enerji təhlükəsizliyi məsələsi son illərdə daha da aktual mövzuya çevrilib: “Bu kontekstdə Azərbaycan etibarlı enerji tərəfdaşı kimi öz mövqeyini gücləndirir. 2022-ci ildə imzalanmış enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq haqqında memorandum bu əməkdaşlığın əsas sütunlarından biri hesab olunur.
Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya qaz ixracının artırılması, həmçinin bərpaolunan enerji sahəsində yeni layihələrin həyata keçirilməsi tərəfdaşlığın yeni istiqamətlərini formalaşdırır. Xüsusilə Qara dəniz sualtı kabeli layihəsi Avropa ilə Azərbaycan arasında enerji inteqrasiyasını daha da gücləndirə bilər.
Postmünaqişə dövründə Qarabağın bərpası və beynəlxalq əməkdaşlıq
Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma layihələri beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də diqqətlə izlənilir. Avropa İttifaqının humanitar minatəmizləmə sahəsində aparıcı donor olması regionun təhlükəsiz və davamlı inkişafına verilən mühüm dəstək kimi qiymətləndirilir.
Bu dəstəyin genişlənməsi regionda dayanıqlı məskunlaşmanın və iqtisadi fəaliyyətin bərpasına ciddi təkan verə bilər.
Azərbaycan–Ermənistan sülh prosesi və regional sabitlik
Prezidentlərin bəyanatlarında regionda sülh prosesinə xüsusi diqqət yetirilməsi də diqqətəlayiq məqamdır. Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində əldə olunan irəliləyişlər Cənubi Qafqazda yeni təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşması baxımından mühüm addım hesab olunur.
Aİ-nin bu prosesə siyasi dəstək verməsi göstərir ki, Avropa regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasında maraqlıdır.
Yeni əməkdaşlıq istiqamətləri: rəqəmsallaşma və innovasiya
Münasibətlərin gələcək inkişafında rəqəmsal transformasiya və innovasiya sahələri də ön plana çıxır. Süni intellekt, yeni texnologiyalar və rəqəmsal ekosistemlərin inkişafı həm Azərbaycan, həm də Aİ üçün iqtisadi dayanıqlılığın təmin olunmasında mühüm rol oynaya bilər.
Bu sahədə əməkdaşlıq Azərbaycanın texnoloji inkişafını sürətləndirməklə yanaşı, ölkənin regional rəqəmsal mərkəzə çevrilməsi perspektivlərini də gücləndirir.
Bütün bu məqamlar göstərir ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlıq artıq klassik tərəfdaşlıq formatından çıxaraq strateji xarakter daşıyan çoxşaxəli əməkdaşlıq modelinə çevrilir. Enerji, nəqliyyat, təhlükəsizlik, rəqəmsallaşma və postmünaqişə bərpası kimi sahələr bu münasibətlərin əsas sütunlarını təşkil edir.
Yeni geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan həm regional sabitliyin təmin edilməsində, həm də Avropa ilə Asiya arasında strateji körpü rolunda çıxış edərək beynəlxalq sistemdə öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Bu isə Azərbaycan–Aİ tərəfdaşlığının gələcəkdə daha geniş və dərin əməkdaşlıq mərhələsinə keçəcəyini göstərir”.
